بخش استریلیزاسیون مرکزی یا CSSD (Central Sterile Services Department) یکی از حیاتیترین واحدهای هر مرکز درمانی است که وظیفه استریل کردن تجهیزات پزشکی، ابزار جراحی و سایر وسایل مورد استفاده در بخشهای مختلف را بر عهده دارد. عملکرد صحیح این بخش، ارتباط مستقیمی با ایمنی بیمار، کاهش عفونتهای بیمارستانی و ارتقاء کیفیت خدمات درمانی دارد. در این مقاله با تجهیزات اصلی CSSD آشنا خواهیم شد.
1. ماشینهای شستشو (Washer Disinfector)
اولین مرحله در فرایند استریلیزاسیون، شستشو و ضدعفونی اولیه ابزارها است. دستگاههای Washer Disinfector با استفاده از ترکیبی از آب داغ، شویندههای تخصصی و حرارت بالا، آلودگیهای سطحی ابزارها را از بین میبرند. این دستگاهها دارای برنامههای مختلف برای انواع ابزار هستند و به صورت خودکار عملیات شستشو و ضدعفونی را انجام میدهند.
2. دستگاه اولتراسونیک (Ultrasonic Cleaner)
برخی از ابزارهای جراحی دارای منافذ و شیارهای بسیار ریزی هستند که ممکن است با شستشوی عادی تمیز نشوند. دستگاه Ultrasonic Cleaner با استفاده از امواج فراصوت و محلولهای شوینده، این نوع آلودگیها را با دقت بالا از بین میبرد.
3. دستگاه اتوکلاو (Autoclave)
مرکز اصلی استریلیزاسیون ابزارها، اتوکلاو است. این دستگاه با استفاده از بخار آب تحت فشار بالا (در دماهایی بین 121 تا 134 درجه سانتیگراد)، کلیه میکروارگانیسمها و عوامل بیماریزا را نابود میکند. اتوکلاوها در اندازههای مختلف برای ابزارهای گوناگون طراحی شدهاند.
4. خشککن ابزار (Drying Cabinet)
بعد از شستشو یا استریلیزاسیون، ابزارها باید کاملاً خشک شوند. استفاده از کابینتهای خشککن مخصوص نه تنها از رشد میکروبها جلوگیری میکند، بلکه از زنگزدگی و آسیب به ابزار نیز ممانعت به عمل میآورد.
5. دستگاه پکزن (Sealing Machine)
پس از خشک شدن، ابزارها باید در بستهبندیهای استریل قرار گیرند. دستگاههای پکزن با حرارت بالا، پاکتهای مخصوص ابزار را به صورت ایمن و غیرقابل نفوذ، پلمپ میکنند.
6. تجهیزات ذخیرهسازی (Storage Units)
ابزارهای استریلشده باید در محیطی کاملاً بهداشتی نگهداری شوند. کابینتها و قفسههای مخصوص CSSD از جنس استیل ضدزنگ ساخته میشوند و فضای ایمن و تمیزی برای نگهداری فراهم میکنند.
7. سیستم ردیابی و مدیریت ابزار (Tracking System)
امروزه CSSDهای پیشرفته از سیستمهای نرمافزاری مدیریت ابزار استفاده میکنند تا مراحل شستشو، استریلیزاسیون و مصرف هر ابزار قابل ردیابی و مستندسازی باشد. این سیستمها نقش مهمی در ایمنی بیمار و استانداردسازی فرایندها دارند.
بدون دیدگاه